Bir toprağa sahip olmak, yurt edinmek; onun üzerinde kalıcı eserler yaratmakla mümkündür. Eserler milletin kültürünü, kimliğini ortaya koyarlar. İmar edilen toprak, vatan haline gelir. Vatan ise korumak için gerektiğinde her şeyden aziz bildiğimiz, camınızı bile vermeye hazır olduğumuz kutsal bir varlıktır. Vatanını en çok seven kişi çalışıp üreterek onu yüceltendir.

            Türkler, Malazgirt Zaferi’nden önce Ahlat’a yerleşmişlerdir. Ahlat Anadolu’ya açılan ilk Türk kapısıdır. Kentteki camiler. Kümbetler, Selçuklu mezarlığı, köprüler, hamam ve su yolları Atalarımızca inşa edilmiştir. Günümüzde de dimdik ayakta durmaktadır. Ahlat, Türklerin Anadolu’da en az bin yıl önce medeniyet kurduklarının canlı tanığıdır. Bunun için “Ahlat, Türklerin elinde Anadolu’nun tapusudur” diyorum.

            1986 Yılı kışında Bitlis’te göreve başladım. O yıl bölgeye birkaç metre kar yağmıştı. Olağan kutlama telefonlarının geldiği ilk günlerin birinde özel kalem müdürü; “Prof.Dr. Haluk Karamağaralı arıyor” diyerek telefonu bağladı. Böyle birisini tanımıyordum. Her halde Bitlisli bir bilim adamıdır diye düşündüm.

            Sayın Karamağaralı, önce kendisini tanıttı. Başarı dileklerini ilettikten sonra, “Sayın Valim sizden bir ricam var.” dedi.

            Sayın Karamağaralı benden herhalde memur tayini istemeyecekti. Görevine daha dün başlayan validen acaba ne isteyebilir diye merak ediyordum.

            “Sayın Valim, Büyük Türk Hakanı Alparslan’ın Malazgirt Savaşı’ndan önce son Cuma namazını kıldığı cami Ahlat’tadır. Caminin bulunduğu yerin üzerinde halen bir ilkokul bulunmaktadır. Tarihi camiyi ortaya çıkarmak için ilkokulun kaldırılması gerekiyor. Takdirlerinize sunuyorum.” dedi.

            Sayın Hocam, Bitlis’te metrelerce kar var. Şu anda çocuklara başka bir yer temin edemem. Hem siz de bu mevsimde kazı yapamazsınız. Ama yazın mutlaka kaldırırım. “Sayın Valim, kusura bakmayın. Sizden evvelki valiler de aynı şeyi söylemişlerdi de”

            Sayın Hocam, ne diyebilirim ki, bir de beni deneyin dedim. O yaz ilk işim o okulu başka bir yere taşımak oldu.

            Prof.Dr.Haluk Karamağaralı ve eşi rahmetli Prof.Dr.Beyhan Karamağaralı, Ahlat’taki Türk eserlerini ortaya çıkarmak için her türlü imkansızlığa rağmen ibadet edercesine çalıştılar. Umarım nöbeti devralan Doç. Dr. Nakış Karamağaralı’ya gerekli destek verilir de, Türkler’in Anadolu’ya ilk adımı attıkları “Anıt Şehir Ahlat”ın toprak altında saklı müstesna Türk eserleri kısa zamanda gün yüzüne çıkarılarak Türklüğün ve insanlık aleminin  istifadesine sunulur.

            Ahlat, Van Gölü’nün en güzel yerine kurulmuştur. Henüz kirlenmemiş Göl’ün etrafında doğal plajlar vardır. Van Gölü, bölge halkının deniz ihtiyacını karşılayacak büyüklüktedir. Tesis sorunu çözüldüğü takdirde birçok yerli ve yabancı turistin görme ya da tatil amacıyla Ahlat’a gideceğine inanıyorum…