Ahlat’ı anlatabilmek…

Kolay değil…

Bitlis’i, Ahlat’ı anlatabilmek hiç kolay değil.

Onun için bu yazıyı Musa Eroğlu’nun “CUŞ HAVASI”nı hafif açıp arkanıza yaslandıktan sonra gözlerinizi kapayarak dinlemeniz tavsiye olunur.

Bizim ellerin beyleri

                        Yakar kandili kandili

                        İçip aslana dönerler

                        Kadeh döndürü döndürü

Bitlis’li ilk tanışmam Atilla (Kürümoğlu) aracılığı ile oldu. Harbiyeden sınıf arkadaşım. Uzun yıllar Bitlis’teki minarelerin sayısının üç mü, beş mi olduğunu tartıştık. Sonunda İlhami (Nalbantoğlu: Malkara’dan silah arkadaşım) ile yedi (!) olduğunda karar kıldık.

Ben Bitlis’in Ahlat’ını çok sevdim.

En fazla sevdim.

Türkiye’nin bazı yerlerinde Osmanlı’ya kadar anca gidersiniz. Osmanlı’dan kalan eserler parmakla gösterilecek kadar azdır.

Türkiye’nin çoğu yöresinde Osmanlı’yı yoğun olarak görür, duyar, yaşarsınız.

Türkiye’nin ender yerlerinde de Selçuklu’ya, hatta Beylikler dönemine ulaşırsınız; Oğuz’u-Türklüğü hissedersiniz. Ufkunuz, tarihiniz, coğrafyanız genişler.

Hem içerler hem kanarlar

                        Düşmana meydan ararlar

                        Arap atlara binerler

                        Boynun sündürü sündürü

Ahlat işte öyle bir yer.

İlber Ortay’lı diyor ki; (“DEFTERİMDEN PORTRELER” Timaş, İstanbul 2011)

“Ulusumuzun aydınlarının tarihle ilgisi Yeniçağ’la sınırlıdır. Coğrafya ile ilgimiz ise yaşadığımız ve doğduğumuz şehirde biter.” (S.225)

“İlkçağ tarihinde çok az tutarlı eser verdik. Tarih yazımı ve sohbeti bizde yöntemsiz ve sorumsuz gevezeliğe dönüşebiliyor. Bir toplumda sağlam tarih bilgisi ve tarih muhakemesinin var olabilmesi için, Eskiçağ tarihini öğrenmek lazımdır. Eskiçağ tarihini, dil ve yazıyı öğrenmesek de okumak ve bu gibi çalışmaları ve sonuç çıkarsamalarını tekip etmek gerekir. Eskiçağ tarihçisinin kendi toplumumuzda yetişmesi ise bir kazançtır, daha özgün bir öğretici sayılır.” (S.227)

Tarihçilerimiz ve aydınlarımız  arasında Yakınçağ ve Cumhuriyet tarihçiliği revaçtadır. Çünkü kaynak boldur. Araştırma, arama, bulma zahmetine katlanmadan herkes, tezini hazırlayıp, kolaylıkla jürisini “ikna edebilir.”

Hocalar da, tatlı canlarını sıkıntıya sokmamak için Türkiye’nin hangi yöresindeki otokton halkın, hangi Türk asıllı kavimler olduğu hakkında tez konuları vermiyorlar öğrencilerine.

Faruk Sümer’ler bir elin parmakları kadar az. Onun için 1071’de takılıp kalmışızdır. Çocuklarımız o tarihte Türkiye’ye geldiğimizi zanneder.

                        Beyler neyleyip nidelim

                        Güzellere göç edelim

                        Meydanda at oynatalım

                        Boyun döndürü döndürü

Kendilerine yabancılaşırlar, yöremizdeki her eski-harap yapı mutlaka “öteki”lerindir. Sanki 1071’den önce ve sonrasında hep çadırta oturuyordu dedelerimiz, “anahtar, kapı, kilit” sahibi değildik.

Köröoğlu der ki karıdım

                        İhtiyar oldum çürüdüm

                        At yoruldu ben yoruldum

                        Güzel bindiri bindiri

İlkçağ sömürgelerinin, sömürmek için geldikleri bu topraklarda sadece kale içine hükümran “şehir devletleri” kurabildiklerini, sur dışlarının ise Türk kavimleri tarafından ve tarih öncesinden itibaren iskan edilmiş olduklarını bir türlü öğret(e)meyiz.

İşte onun için Ahlat’ı çok sevdim.

“Mezar taşları” bir milletin geçmişidir, tarihidir, coğrafyasıdır, o topraklar tapu senedi, o senedin altındaki kapı gibi mührüdür.

Yazının burasında Musa Eroğlu “DEDEM KORKUT”u söylemeye başlar…

          Yüce dağdan bir yel esti hey!

                      Bulutları sildi gitti hey!

                      Dedem Korkut kımız içti hey!

                      Kopuzunu çaldı gitti hey!

Ahlat’ta, Ahlat’ın Selçuklular tarafından fethedilmesinden itibaren oluşturulan mezarlıkta on binlerce mezar taşı vardır. İki kısımdan meydana gelen tarihi mezarlıkta çoğu şehit olmak üzere 60 bine yakın insanın yattığı söylenir.