Otelin hemen hemen hiç olmadığı Bitlis’te kalınacak evsafta bir han odasının bile bulunmadığı geçmiş dönemlerde, özelikle kışın yağan yoğun kar yüzünden mahsur kalanlar hiç zorluk çekmiyorlardı. Gönüllü olarak evlere götürülüp misafir edilen köylü hemşerilerimizin içinde yer aldığı ilginç olaylardan biriyle sizlere seslenmek istiyorum.

İster varlıklı olsun ister olmasın kış aylarında kentte olan yabancı insanların çoğu üçer beşer müsait olan evlere götürülerek istedikleri kadar kalmaları bir şekilde sağlanıyordu. Bu dediklerimiz kentimiz için olduğu kadar ilçelerine gelen insanlar için de aynen geçerli bir uygulamaydı. Misafirperverliklerini sonuna kadar gösteren o asil, saygıdeğer insanlarımızı ve ailelerini sevgiyle, saygıyla ve muhabbetle selamlıyor, ahirete göçenlerine de yüce Allah’tan bir kez daha gani gani rahmet diliyorum.

Son 10-15 yıldır büyük kentlerin yerel yönetimleri üstelik bir dolu sponsorlar kanalıyla iftar çadırları kurarak ve çok böbürlenerek bu hizmetleri sunuyorlar. Ancak o ikramların ihtiyaç sahiplerine giyecek, eşya erzak vs dağıtmalarının daha da organize olmuş hali eskiden kentimizde de yaşanıyordu, Kardan yollar açılmışsa köyüne dönmek isteyen misafirlerimize yolluk, erzak ve yol parası da sunularak köyüne sorunsuz gitmesi sağlanıyordu.

Bitlis çarşı esnafı öncülüğündeki yardımsever halkımız yüzlerce yıllık bir geleneğin devamı diyerek ve daha da fazla olarak bu işleri yapıyorlardı. Günlerce, gecelerce sunulan konaklamalı misafirliklere dört baaşı mamur yemek ziyafetleri de ekleniyordu. Kente gelen, yolunu, izini kaybeden o güzelim insanlar hiç ama hiç mağdur edilmiyorlardı. Tanıdık olsun ya da olmasın insanrlarımıza Anadolu’nun birçok kentinde olduğu gibi bizde de alicenap, soylu halkımız bu hizmetleri sıklıkla veriyor ve sosyal tarihimize de tek tek kaydediyorlardı. Bu asaletin, cömertliğin şanı ve şerefi hep onlara aittir. Gururu da orta ve genç nesil Bitlisliler olarak hepimize yeter de artar bile…

       YÜZSÜZ KÖYLÜ MİSAFİRİN BAŞINA GELEN

                    ŞOR BALOĞ HİKAYESİ

                Köylerle kışın kar yüzünden irtibatı sürekli olarak kesilen Bitlis gibi Ahlat’ta da o çetin kış şartlarında gelen köylülerimiz geceleyin yer arama telaşına hiç girmiyor. Alışverişlerini ve ziyaretlerini tamamlayınca günün bitiminde tanıdık, bildik olsun-olmasın herhangi bir evde geceyi geçiriyorlardı.

            İşte o eski dönemlerde misafir ağırlamakla çok ünlü olan bir hemşerimizin elinin çok açık, ocağının da aşla dolu olduğu hep biliniyor. Evine kim gelirse, Allah ne verdiyse yeniliyor,  uzayan kış gecesinin sonuna kadar sohbetler ediliyor, çaylar içiliyor, sigaralar tüttürülüyor,  taze ve kuruyemişlerden  birer birer tadılıyor, misafirlerin uykusu gelene kadar da bu ağırlama sürüyordu. Bazen bu misafirliğin süresi iki elin parmakları kadar br güne kadar ulaşabiliyordu. Evin sahibi başta olmak üzere aile bireylerinden hiç kimse de bu gelişen muhtemel yeni duruma gık bile demiyordu.

            Bu eve sürekli olarak gelen misafirlerden biri çoktandır epeyce yüzsüzlük yapıyordu. Her gelişinde bir haftadan 10 günden aşağı gitmiyordu. Gitmediği ile kalmıyor, sunulan yemekleri beğenmiyor, yataklardan rahatsız oluyor, bir sürü cilve, poz ve naz ediyordu.

            Ev sahibi her türlü iyi niyetine rağmen bu adama bir türlü yaranamıyordu, Sonunda iyiden iyiye rahatsız olmaya başlayınca onu bir daha evine uğramamacasına uzaklaştırmak için bazı çareleri de aramaya başlıyordu.  Bunu da ince bir oyunla yapmayı aklına koyuyor ve bir yandan da yapacağı oyunu planlıyordu. Çünkü adama bir daha benim evime gelme demenin ne insanlığa ne de törelere sığmayacağını iyi biliyordu.

            Malum misafirimiz bir gün yine şen şakrak olarak kendi evine gelir gibi üstelik daha gündüzden eve geliyor. Ev sahibi de her zamanki misafirperverliği ile adamı kapıda karşılayıp konuk ediyor.

            Akşam olunca ona Ahlat’ın meşhur yemeklerinden “şor baloğ” (tuzlu balık) ikram ediyor. Üstüne de un ve dut pekmezinden yapıla bol tereyağlı ağır, tatlı bir kaşoğ (kaşık) helvasından da bolca yediriyor. Odanın bir kenarına misafirlerin gece içmesi için sürekli olarak bulundurulan ibriklerden birini bırakıyor ve biraz rahatsız olduğunu, erkenden yatıp uyuması gerektiğini söyleyerek izin istiyor ve odasına çekiliyor.