Dünyanın bilinen en eski  insan heykeli ve tapınağı, Şanlıurfa yakınlarındaki Göbekli Tepe’de yapılan arkeolojik kazılar sonucunda ortaya çıkarıldı. Uzmanlar, ilkellikten uygarlığa gelişim sürecinin Anadolu’da yapılan kazı ve araştırmaların sonucunda belirlenebildiğini belirtiyorlar.

İlk tapınak örnekleri, ilk taş mimari, ilk taş yontu sanatı örnekleri de bu kazılar sonucunda ortaya çıkarıldı. Bu verilere dayanarak, yerleşik yaşama geçişte ekonomik ya da çevresel değil, kalabalık ve dinsel törenlerin rol oynamış olabileceği düşüncesi artık daha da ağır basmaya başladı. Bu da uygarlığın sanıldığı gibi, Mezopotamya’da değil Anadolu’da başladığını göstermektedir.

           
Şanlıurfa’ya 25 dakikalık uzaklıktaki Göbekli Tepesi’nin yerleşme yeri olmadığının üzerinde duran bilim insanları: “Göbekli Tepe normal bir yer değil, stratejik önemi var, bölgeyi havadan gören bir yerde. Ama burada su yok, çok yüksekte. Günlük yaşamın geçebileceği bir yer değil. Büyük ihtimalle cenaze işlemlerinin gerçekleştirildiği dini bir merkez. Bu özelliği de onu dünyada bulunan merkezler arasında benzersiz kılmaya yetiyor.” diye açıklıyorlar.