İSLAM SANATI VE MİMARİSİ
|
Dünya dinleri arasında en genç olmakla birlikte mensup sayısı ve etkisi bakımından en büyük ikinci din olan İslam, doğduğu 7. yüzyıldan itibaren dünyayı yeniden şekillendirdi ve değiştirdi. Çok sayıda kültürel ve sanatsal ifade, birlik içinde farklılıklarını koruyarak ortak bir dinin, İslamın şemsiyesi altında birleşmiştir.
İslamın ilk yıllarındaki hızlı yayılması, farklı kültürel formların ve geleneklerin kabulünü ve bütünleşmesini hiçbir yerde görülemeyecek ölçüde cesaretlendirdi. On ikinci yüzyılda, İslamın doğal etki alanları olan Ortadoğu, Kuzey Afrika, İspanya, İran ve Anadolu’ya daha sonraları Orta Asya, Hindistan anakarası ve nihayet Güneydoğu Asya eklendi.
İslam Sanatı ve Mimarisi adlı yeni yayımlanan bir kitapta, Müslüman bölgelerin ve hanedanlıkların tarihsel gelişim seyri ve İslamiyetin geçirdiği büyük değişiklikleri gözler önüne seriyor. Dini yapılarda yerleşim düzeni ya da minare gibi temel mimari unsurların farklı biçimlerini ve bölgesel yapı geleneklerinin bağımsızlığını ele alıyor. Bina ya da eşya dekorasyonları ve İslam sanatının en karakteristik unsurları olan süslemelerin sınırsız yaratıcılığının izleri sergileniyor.
Özbekistan’daki yenilikçi tuğla ve çini süslemeleri, İspanya ve Mağrip’teki eşsiz geometrik süslemeler yanında İran ve Hindistan’daki parlak, doğalcı arabesk ifade biçimleri ve nihayet Osmanlıların kendi coğrafyalarında oluşturduğu sentez, İslamiyetin zenginliğini ve güzelliklerini ortaya koymaktadır. Bu itici kuvvet, bütün İslam kültürleri tarafından üretilen renkli ve göz kamaştırıcı kitap süsleri ve hat sanatının, büyüleyici halı desenlerinin, muhteşem metal işlerinin, çini ve mücevherat işleme sanatlarının da esin kaynağıdır.
İslamiyetin yayılmasını ve değişik kültürel değerlere sahip Müslüman Hanedanlıkları tarihsel gelişim seyri içinde izleyerek, başlangıçtan günümüze İslam sanatı ve mimarisinin yaratıcılığını ve zenginliğini sergilemektedir.
İslamiyetin çok çeşitli sanatsal ve kültürel üslupları, büyük farklılıklar göstermelerine rağmen ortak bir anlayış temelinde birbirine bağlamıştır. Bu çeşitlilik Suriye Emevilerinden, Endülüs, Mağrip, Orta Asya ve Hindistan’a Osmanlı İmparatorluğu’ndan modern ve çağdaş sanat biçimlerine kadar karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır.
Bilindiği gibi AHLAT, Türk-İslam sanatının en seçkin örnekleri ile dolup taşmaktadır. Gerek İslam sanatının gerekse mimarisinin en güzel ve çekici eserleri asırların tahribatına karşın dimdik ayakta durmaktadır. Dünya kültür mirası listesine alınmak için beklemektedirler…
Gelen Yorumlar
Bu dökümana henüz yorum yapılmamış, aşağıdaki formdan yorumunuzu ekleyebilirsiniz.