|
ÇAĞIN HASTALIĞI STRES’E KARŞI PRATİK ÖNLEMLER…
Strese karşı etkin olan yumurta, süt, ıspanak ve kayısı gibi besinlerde bulunan A vitamini ve tahin, kuru baklagil, fındık, badem gibi yağlı tohumlarda bol miktarda bulunan E vitamini tüketilmesi, sınav döneminde stresin azaltılmasında etkili oluyor…
Bilindiği gibi çağımız sınavlar çağıdır. Yaşamımızın her evresinde sınavlarla karşı karşıyayız. Bu mücadeleyi en kolay şekilde göğüslememiz için her şeyden önce beden sağlığımızın yerinde olması gerekiyor. Sağlıklı bir bedene sahip olmanın yolu ise doğru beslenme ve düzenli uykudan geçiyor. Gereksinmeler bireyden bireye farklılık gösterse de belli yaş gruplarına göre bir genellemeye varmak mümkün. Gelişme hızı ve hareketli yaşam tarzları sayesinde engeller bu platformda ilk sıralarda yer alıyor.
Ergenlik döneminde gençler salgıladıkları hormonlar nedeniyle vücutta bir takım değişikliklere uğrarlar. Buna yaşam biçimlerindeki değişiklikler de eklenince enerji kaybında büyük miktarda artış olur.Hızlı büyüme ve gelişme protein, vitamin ve mineral gereksinimlerini artırır. Okul yoğunluğu, önemi ergenlik döneminde daha çok öne çıkan arkadaşlık ilişkileri, günlük yaşantının getirdiği stres ve benzeri nedenlerden ötürü beslenme ihmal edilmeye başlanır. Oysa vücutları en hızlı büyüme dönemini yaşadığından ergenlerin beslenmelerine her zamankinden çok daha fazla dikkat etmeleri gerekmektedir.
Günümüz ergenlerinin gündemini en fazla meşgul eden konu ÖSS olunca, gençler ister istemez sınava endeksli düşünmekte,, yeme-içme alışkanlıklarını bile o doğrultuda yönlendirmektedirler. Ancak yoğun çalışma temposunda olduklarından bazen öğünlerini atlamaktadırlar. Bunlardan en önemlisi de sabah kahvaltısıdır. Çünkü gece boyu açlıktan sonra, vücudumuz ve beynimiz güne başlamak için acil olarak enerjiye gereksinim duyduğundan, kahvaltı yapılmadığın takdirde dikkat daha çabuk dağılmakta, baş ağrısı ve yorgunluk oluşmaktadır.
Sabah düzgün bir kahvaltı eden kişilerin başarı oranları ve dikkat düzeyleri daha yüksektir.
15-18 yaşlarındaki ergenlerin günlük enerji ihtiyacı 2800 kaloridir. Bunlar ortalama değerlerdir, bazıları için bu daha az veya daha fazla olabilir. Özellikle sınavlara hazırlanan öğrencilerde zihin çok çalıştığından enerji kaybı dengelemek ve ekstra enerji elde etmek için yüksek miktarda kompleks karbonhidrat, protein ve yağ içeren besinler tüketilmelidir.
Okul-dershane-ev üçgeninde koşuşturan gençlerde zaman zaman beslenme bozuklukları görülür ve bu yaş grubunun, ev dışında ayaküstü fast-food tarzı yiyeceklerle beslenmeye yöneltir.
Genellikle ayak üstü beslenmede A ve C vitaminleri, kalsiyum, posa tüketimi yetersizdir, yağ ve tuz tüketimi ise yüksektir. Bu tip beslenmenin yol açtığı tansiyon, kalp-damar hastalıkları gibi rahatsızlıkların temelleri bu yaşlarda atılmaktadır. Yağ içeriği fazla olan fast-food beslenmenin temelini attığı diğer bir önemli sorun da obezitedir.
STRESİ AZALTAN BESİNLER
Sanılanın aksine, kafein içeren yiyecek-içecekler adrenalinin serbest kalmasına, böylece stres düzeyinin artmasına neden olabilmektedir. Özellikle sınav döneminde çok gazla çay, kahve ve kola içmek kalp çarpıntısına, huzursuzluğa, geç saatlerde de uykusuzluğa, korku ve endişeye neden olur.
Kolalı içecekler bol miktarda kafein içerir. Bunların yerine C vitamini içeriği yüksek kuşburnu, papatya ve adaçayı gibi bitki çayları tüketmek daha doğrudur.
Stresin azaltılması açısından besinlerde bulunan antioksidanların tüketilmesi önerilebilir. Balık, ceviz ve fındıkta bol miktarda bulunan Omega-3 yağ asitleri antioksidandır. Haftada iki kez balık, haftada 2-3 kez 5-6 fındık, ceviz tüketimi ile karşılanabilir. Yeşilbiber, maydanoz, çilek, ıspanak, karnabahar gibi meyve ve sebzelerde bol miktarda bulunan C vitamini de antioksidandır. Günde 6-7 porsiyon meyve sebze tüketmek gereklidir.
Strese karşı etkin olan yumurta, süt, ıspanak, havuç ve kayısı gibi besinlerde bulunan A vitamini ve tahin, kuru baklagil, fındık, badem gibi yağlı tohumlarda bol miktarda bulunan E vitamini tüketilmesi, sınav döneminde stresin azaltılmasında etkili olacaktır. Beyin fonksiyonlarında görev alan aynı zamanda bir antioksidan olan çinko da süt ve türevlerinde, tavuk, yumurta, balık, ağlı tohumlarda bulunur ve düzenli tüketilmesi gerekmektedir.
Bunun yanında beyin fonksiyon işlevleri ve sinir sisteminde görev alan B grubu vitaminlerinin de bu dönem de düzenli tüketilmesi gerekmektedir. B vitaminleri ette, balıkta, kepek ve çavdar ürünlerinde ve koyu yeşil sebzelerde bulunur. Ayrıca anti-stres özelliğine sahip kepek, çavdar, baklagiller, ayçiçeği çekirdeğinde bulunan mağnezyumu da unutmamak gerekir. Stresin azaltılması için yeterli ve dengeli bir beslenme programı önerilmektedir.
Sağlıklı günler dileklerimizle…